جورج ناتانيل كرزن ( مترجم : غلام على وحيد مازندرانى )

689

ايران وقضيهء ايران ( فارسي )

مركز اصلى اين هيئت هنوز در اروميه است كه در آنجا خانه‌اى در شهر و عمارت بزرگى به نام كالج در بيرون شهر دارند كه شامل كليسا و مدرسه براى تعليمات عادى و فنى ( نجارى و آهنگرى ) و بيمارستان و چاپخانه و همچنين مسكنى ييلاقى در كوهستان مونت‌سير « 1 » در پنج ميلى شهر دارند . بر طبق گزارشى كه من ديده‌ام دستگاه آنها شامل شش بخش مذهبى در اروميه و يكى در جلگهء سلماس چهارتا در تبريز دوتا در تهران و دوتا هم در همدان است و عدهء زيادى از بانوان در آن تأسيسات اقامت دارند و يك دستگاه پزشكى وابسته به هركدام هست . يكى از مديران آن دكتر هلمس « 2 » چندى مشاور طبى وليعهد در تبريز بود و ديگرى دكتر تورنس « 3 » كه در تهران نيك مشهور است . عايدات اين هيئت بنا بر آخرين آمار كه انتشار يافته است سالانه 7000 ليره است . علاوه‌بر كشيشان امريكائى و خانوادهء آنها و زنانى كه دستيار ايشان مىباشند اين دستگاه روحانى مىتواند با سرافرازى عنوان كند كه هفتاد كشيش پروردهء محلى و صد و بيست نفر نواب روحانى بومى و سى كليسا و بالغ بر 2000 علاقه‌مند و رابط و 120 مدرسه و 2800 معلم دارد و از هر جهت نيك مشهود است كه با تبليغ خستگىناپذير و اعتبار نقدى سرشار چه اندازه پيشرفت و كاميابى ميسر است . 2 - كاتوليك‌هاى فرانسوى - عده‌اى از كاتوليك‌هاى كلدانى وابسته به رم از مدتها پيش در جلگهء سلماس در شمال اروميه مستقر شده بودند . اين دسته از انديشهء وارفتن پيروان خويش در اثر حدت تبليغى همسايگان امريكائى نگران شده بودند . يك جوان فرانسوى بسيار درخشان به نام بوره كه از طرف انجمن فرانسوى براى تتبعات علمى به ايران اعزام و نسبت به عيسويان ايران علاقه‌مند شده بود و شوق فراوانى در زمينهء ارشاد مذهبى پيدا كرد ، تصميم گرفت در مقابل رقيب‌ها تلاش و همت بنمايد . پس كالج پاپ را در رم ترغيب نمود كه دسته‌اى از لازاريست‌هاى فرانسوى را جهت هم‌چشمى و گرد آوردن پيروان به ايران بفرستد . دولت فرانسه همواره از اين گروه سرپرستى و حمايت مىنمود تا در سال 1858

--> ( 1 ) - Mount Seir ( 2 ) - Holmes ( 3 ) - Torrence